خبرگزاری مهر، گروه استانها- فاطمه گلوی: در میان پهنههای وسیع و اقلیم خاص استان سیستان و بلوچستان، فراتر از نخلستانهای سرسبز و باغهای میوههای گرمسیری، گنجینهای طبیعی نهفته است؛ عسل بلوچستان، که حاصل دسترنج زنبورداران بومی و بهرهمندی از تنوع گیاهی بینظیر این خطه است، فراتر از یک محصول غذایی، نمادی از پیوند میان دانش بومی و اقلیم سختکوش کویر است.
تنوع گیاهان دارویی خودرو در مناطق کوهستانی و دشتهای بلوچستان، از جمله گیاهانی چون «کنار»، «آویشن»، «گون» و سایر گونههای بومی، به این عسل عطر، طعم و خواص دارویی متمایزی بخشیده است که در کمتر جای دیگری از کشور یافت میشود؛ برخلاف تصور عمومی از خشکی این منطقه، طبیعت بلوچستان در فصول خاص سال، بستری بینظیر برای فعالیت زنبورعسل فراهم میآورد.
امروزه، توجه به صنعت زنبورداری در این استان نه تنها مسیری برای اشتغالزایی پایدار در مناطق روستایی و عشایری گشوده، بلکه با عبور از روشهای سنتی و حرکت به سمت بستهبندیهای استاندارد و برندسازی، در حال تبدیل شدن به یک قطب تولید عسل ارگانیک و باکیفیت است.
بلوچستان؛ بستری کم نظیر برای تولید عسل مرغوب
مهدی حسینی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان، در گفت و گو با خبرنگار مهر، با نگاهی به ظرفیتهای راهبردی مناطق جنوبی استان، از صنعت زنبورداری به عنوان یکی از ستونهای مهم اقتصاد کشاورزی منطقه یاد کرد.
وی با اشاره به توانمندیهای اقلیمی شهرستانهای خاش، تفتان، قصرقند، نیکشهر، ایرانشهر، سراوان و دلگان، این مناطق را قطبهای اصلی و پیشران زنبورداری در استان شمرد.
حسینی با تبیین ویژگیهای جغرافیایی منطقه اظهار داشت: اقلیم متنوع و پوشش گیاهی بکر و غنی در این نواحی، بستری کمنظیر و طبیعی برای تولید عسلهای مرغوب و باکیفیت فراهم آورده است.
وی ادامه داد: اگرچه تولید عسل در این شهرستانها به دلیل ماهیت وابسته به طبیعت، تحت تأثیر نوسانات فصلی و تغییرات اقلیمی قرار دارد، اما میانگین تولید سالانه عسل در کل منطقه بلوچستان به حدود ۵۰ تن میرسد؛ رقمی که نشاندهنده استمرار و پتانسیل بالای این صنعت است.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان بیان کرد: اهمیت این حرفه تنها به تولید محصول محدود نمیشود، بلکه نقش تعیینکننده آن در اشتغالزایی و ثبات معیشتی قابل توجه است؛ بر اساس آمار موجود، هماکنون ۱۳۰ نفر به صورت مستقیم در چرخه تولید و پرورش زنبور عسل در منطقه بلوچستان فعال هستند.
وی افزود: این اشتغالزایی، مستقیماً بر بهبود وضعیت معیشتی خانوادههای بهرهبردار محلی اثرگذار بوده و به نوعی عدالت اجتماعی و اقتصادی را در جوامع روستایی و عشایری ترویج کرده است.
حسینی در ادامه، کیفیت عسل تولیدی این منطقه را ممتاز و متمایز از نمونههای دیگر دانست و اظهار داشت: ماهیت ارگانیک محصول و سلامت آن باعث شده است تا ۸۵ درصد از حجم کل تولیدات برای عرضه به بازار استانهای پرمصرف کشور هدفگذاری و ارسال شود؛ علاوه بر بازار داخلی، توجه به بازارهای فرامرزی نیز جلب شده است؛ بهطوری که ۵ تا ۱۰ درصد از این تولیدات بهصورت غیررسمی به خارج از کشور صادر میشود.
۷۵۰ میلیارد ریال گردش مالی تولید عسل در سیستان و بلوچستان
وی تصریح کرد: این میزان صادرات، گواهی بر ظرفیت بالای رقابتپذیری محصول بلوچستان در بازارهای هدف جهانی است که میتواند در صورت ساماندهی، ارزآوری قابل توجهی داشته باشد.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان گفت: از منظر محاسبات اقتصادی، این صنعت ارزش افزوده بسیار بالایی ایجاد کرده است؛ با در نظر گرفتن نرخ تقریبی ۱۵ میلیون ریال برای هر کیلوگرم عسل مرغوب منطقه، گردش مالی حاصل از فروش این محصول در مناطق مذکور به رقمی بالغ بر ۷۵۰ میلیارد ریال رسیده است.
وی ادامه داد: این حجم از گردش مالی، نشاندهنده صرفه اقتصادی بالای حرفه زنبورداری و نقش آن در پویایی اقتصاد منطقه است.
حسینی در پایان با تاکید بر لزوم حمایتهای هدفمند، تصریح کرد: این سازمان در راستای تقویت بنیان تولیدکنندگان و با هدف جهش در بهرهوری، برنامههای توسعهای مدونی را تدوین کرده است.
وی افزود: این برنامهها شامل ساماندهی زنجیره تولید، بهبود فرآیندهای بستهبندی، آموزشهای تخصصی و تسهیل مسیر صادرات است تا جایگاه محصول بلوچستان در بازارهای داخلی و خارجی بیش از پیش تثبیت شود. این اقدامات نویدبخش آیندهای روشنتر برای زنبورداران استانی است که با وجود تمامی سختیها، توانستهاند با تکیه بر ظرفیتهای بومی، برندی قابل اعتماد در صنعت زنبورداری کشور ایجاد کنند.
پرورش زنبور عسل فعالیت مکمل و اقتصادی کشاورزان سراوان
ایرج رستمزهی، مدیر جهاد کشاورزی سراوان در گفت و گو با خبرنگار مهر، با اشاره به موقعیت ممتاز سراوان به عنوان یکی از شهرستانهای مهم خرماخیز، تنوع پوشش گیاهی را سرمایهای بیبدیل برای صنعت زنبورداری دانست.
وی تصریح کرد: وجود نخلستانهای انبوه خرما در کنار رویشگاههای غنی گیاهان دارویی در بخشهای مرکزی، شرایطی ایدهآل برای تولید عسل با کیفیت فراهم آورده است. این نوسان و تنوع اقلیمی و گیاهی سبب شده تا عسل تولیدی منطقه از ارزش غذایی و ریالی بالایی برخوردار باشد و سهم قابل توجهی در سبد معیشت کشاورزان و بهرهبرداران ایفا کند.
مدیرجها کشاورزی سراوان با اشاره به آمار اشتغال و تولید افزود: در حال حاضر بیش از ۶۰۰ کلنی زنبور عسل در سطح شهرستان فعال است که بهطور مستقیم برای حداقل ۱۰۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است.
وی اظهار داشت: تولید عسل شهرستان سراوان در سال گذشته به ۶۰۰ هزار و پانصد کیلوگرم رسید و خوشبختانه کشاورزان در کنار زراعت و باغداری، به پرورش زنبور عسل نیز به عنوان یک فعالیت مکمل و اقتصادی مشغول هستند.
رستم زهی با اشاره به اثرگذاری بالای کلاسهای ترویجی خاطرنشان کرد: عسل تولیدی منطقه به دلیل غلبه گیاهان دارویی در ترکیب شهد، بهترین عملکرد را هم در مصارف دارویی و هم در تغذیه خوراکی دارد؛ این مزیت نسبی باعث شده تا این محصول در بازارهای محلی و فرامنطقهای از جایگاه ویژهای برخوردار شود.
نظر شما